Uyku Nedir – Evreleri ve Yatağınızın Önemi

Uyku ve Yatağın Uykudaki Önemi

Uyku Nedir?

Uyku tüm memeliler, balıklar ve kuşlarda gözlenilen bir dinlenme biçimi olmakla beraber günlük yaşantımızı ve hayat kalitemizi etkileyen en önemli unsurlardan birisidir. İnsan ömrünün yaklaşık 1/3’ü uykuyla geçmektedir. İyi bir uyku deneyimi yaşayamayan bir insan unutkanlık, asabiyet , dikkat dağınıklığı, baş ağrısı gibi olumsuz etkenlerle gününe devam eder. Yetişkin birisi için 6 ila 8 arası uyku önerilmektedir.

Uyku esnasında tüm beden dinlenir, organlar yenilenir ve beyin gün boyu yüklenenleri işler. Bu sebeple hayat kalitemizi arttırmak için düzenli ve yeterli uyunmalıdır.

Uykunun Evreleri ve Önemi

Uykunun belirli evreleri mevcuttur. 1950’li yıllara kadar uyurken tüm beden fonksiyonlarının durduğu düşünülerken bu tarihten sonra yapılan araştırmalar aksini kanıtlamıştır. Uyku esnasında beden işlevleri yavaşlamakla birlikte beynimizin hem fiziksel hem de zihinsel sağlığımızı etkileyecek kadar aktif olduğu saptanmıştır.

Uyku esnasında ortalama 90 dakika süren beş aşamadan yaklaşık 4-5 defa geçeriz. Bunlar 2 tip arasında gidip gelmektedir. Hızlı göz hareketli uyku (REM: Rapid eye movement sleep) ve yavaş göz hareketli uyku (NREM: Non-rapid eye movement sleep). Uykumuz gece boyunca 4 NREM ve 1 REM aşamalarından oluşan döngüleri kapsar.

NREM aşamaları, uykunun beyin aktivitesi ve vücut fonksiyonlarının yavaşladığı daha uzun süreli dönemlerinden oluşur. NREM aşamaları sırasında vücudumuz dokuları iyileştirir ve yeniler, kas ve kemikleri geliştirir ve bağışıklık sistemini şarj eder. REM ise kısaca beyindeki artan aktivitenin fışkırması olarak açıklanabilir. REM aşaması uykunun rüya görme aşaması olarak değerlendirilir. Bu evreler arasında bölünme olduğu taktirde evre büyük olasılıkla baştan başlayacaktır.

Yarıda kalmış ya da kalitesiz geçirilmiş bir uyku;

  • Daramatik bir şekilde bağışıklık sisteminizi bozabilir.
  • Laboratuvar ortaında hayvanlarda yapılan araştırmaya göre tümör büyümesi ve oluşumunun dengesiz uyuyan hayvanlarda 3 kat daha hızlı olduğu gözlemlenmiştir.
  • Sizi şişmanlatır. Kalitesiz uyku kendinizi ne kadr tok olsanız da aç hissettirir.
  • Yetersiz uyku yani 4-6 saatlik bir uyku bir sonraki gün düşünce gücünüzün ve reflekslerinizin yavaşlaması anlamına gelmektedir.

Kalitesiz uykunun sebebi rahatsız bir yatak, kabızlık, mide ülseri, kalp rahatsızlıkları, depresyon gibi duygudurum bozuklukları olabilir.

NREM 1. Aşaması : Bu aşamada, uykumuz biraz hafif olur ve oldukça kolay uyandırılabiliriz. Herhangi bir ses ya da hareket eden nesne bizi rahatlıkla yatağımızdan kaldırabilir. Özellikle eşler arasında dönme sebebiyle uykuya dalamama ya da uykudan uyanma durumu bu aşamada meydana gelir. Visco yataklar hareket iletimini durdurur ve bu aşamalarda kişinin daha az hareket hissederek rahatlıkla diğer evrelere geçmesini sağlar.

NREM 2. Aşaması : Bu aşamada da uykumuz hafiftir ama göz hareketlerimiz durur ve beyin dalgalarımız yavaşlar. Kalp atış hızımız da yavaşlamaya başlar ve vücut ısımız düşer. Bu aşamada vücudumuz kendini derin uykuya hazırlar. Düşen kalp atış hızı dolayısıyla kan yavaşlar. Bu esnada beyine giden oksijen miktarı düşerek beyinin özellikle rem uykusunda işlevini daha iyi görmesini engeller. Visco yataklar karşı baskı uygulamadıkları için hem kılcal damarlara baskı sonucu yavaşlayan kanın durması ve uyuşmaları ortadan kaldırarak istem dışı dönmeleri azaltır hem de mevcut kan dolaşımının düzenini koruyarak beyine giden oksijen miktarını yükseltir.

NREM 3. ve 4. Aşamaları : Bu uyku aşamaları derin uyku olarak bilinir ve uykunun en dinlendirici bölümleridir. Bu aşamalar sırasında, oldukça yavaş beyin dalgaları oluşur ve herhangi bir göz veya kas aktivitesi olmaz.

REM: Uykunun bu son aşamasında REM moduna geçeriz. REM aşaması genellikle uykuya daldıktan 70 – 90 dakika sonra başlar. Derin olmayan, kısa, sık ve düzensiz nefes almaya başlarız, kaslarımız rahatlar, gözlerimiz hızlı bir şekilde hareket etmeye başlar, kalp hızımız artar ve tansiyonumuz yükselir. Bu aşamada genellikle renkli rüyalar görüyor oluruz.

Uyku 80 Dakikalık NREM ve 10 dakikalık REM uykusunun toplam 90 dakikalık döngüsünün dört veya altı defa tekrarlanmasından oluşur ve bu süreç içerisinde ardışık evlerelerden herhangi birisi bölünürse uyku ve buna bağlı hayat kalitemiz düşer.

 

Etiketler:, , , , , , , , ,


Yorum yapın

Sipariş ve birebir görüşmeler için İletişim sayfamızı kullanılabilirsiniz.